ΣΤΡΟΥΘΟΚΑΜΗΛΙΣΜΟΣ
ΥΓΙΗΣ ΑΜΥΝΑ ή ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΑΥΤΑΠΑΤΗ;
Στρουθοκαμηλισμός είναι η τακτική του να αγνοεί κάποιος τα προβλήματα υποκρινόμενος ότι δεν υπάρχουν. Ο όρος αυτός μεταφορικά έχει προκύψει από συμπεριφορά παρόμοια με της στρουθοκαμήλου, η οποία κρύβει το κεφάλι της στο έδαφος όταν την κυνηγάει κάποιος εχθρός.
Ουσιαστικά ο στρουθοκαμηλισμός, είναι αμυντικός μηχανισμός της άρνησης. Η άρνηση ως ψυχολογική διαδικασία, είναι η απόρριψη-παράβλεψη μιας πραγματικής κατάστασης ή ενός γεγονότος. Τη συναντάμε συχνά στις προσωπικές, κοινωνικές και επαγγελματικές σχέσεις.
Μερικά βασικά γνωρίσματα της άρνησης, σύμφωνα με μελέτες είναι για παράδειγμα:
- '‘Κάνε σαν να μην υπάρχει’': Εδώ η άρνηση σε εμποδίζει να αναγνωρίσεις μια πραγματικά δύσκολη κατάσταση. Για παράδειγμα, συμβαίνει ένα αρκετά σοβαρό ατύχημα και ο τραυματίας ισχυρίζεται ότι είναι ‘'μια χαρά'’, ‘'δεν επηρεάστηκε καθόλου από αυτή την εμπειρία’' και '‘δεν έχει ανάγκη από βοήθεια'’. Συμπεριφέρεται σαν το ατύχημα να μη συνέβη ποτέ !
- ‘'Δεν είναι τόσο σοβαρό. υπερβολές!'’: Το να υποτιμάς ένα γεγονός ή μια κατάσταση και να αρνείσαι τη σοβαρότητά της και τις πιθανές συνέπειες. Για παράδειγμα, το να βυθίζεται κάποιος ολοένα και περισσότερα σε χρέη, ωστόσο να μην κάνει τίποτα γι’ αυτό θεωρώντας ότι τα πράγματα ‘'δεν είναι τόσο σοβαρά όσο φαίνονται'’.
- '‘Έγινε αλλά εγώ δεν φταίω σε τίποτα’': Το να αναγνωρίζεις μια δύσκολη κατάσταση αλλά να αρνείσαι κάθε είδους ευθύνη ή στάσης υπευθυνότητας σε σχέση με αυτήν.
Από τη μια μεριά η άρνηση μπορεί να είναι μια φυσιολογική και ωφέλιμη αντίδραση του ανθρώπου. Μεταξύ άλλων προστατεύει τον ψυχικό μας εαυτό από τις συνέπειες μιας δραστικής συναισθηματικής αλλαγής, ή αλλιώς θα λέγαμε μιας ‘'συναισθηματικής εισβολής'’.
Όμως από την άλλη μεριά, το να ‘'κατοικεί’' κανείς μονίμως στη ‘'χώρα της άρνησης’' φαίνεται ότι μπορεί να γίνει επιζήμιο, καθώς κάτι τέτοιο τον απομακρύνει από την πραγματικότητα, περιορίζει κι εμποδίζει το να δει πιο ‘καθαρά’ τη μεγάλη εικόνα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τις δυσλειτουργικές και γενικά βαλτώδεις καταστάσεις...
