ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ
Η ψυχολογία των ανθρώπων που φροντίζουν μόνο τον εαυτό τους περιγράφεται από τον Ψυχολογικό Εγωισμό, τη θεωρία ότι όλες οι ανθρώπινες πράξεις, ακόμη και οι φαινομενικά αλτρουιστικές, υποκινούνται τελικά από το προσωπικό συμφέρον.
Ο Ηθικός Εγωισμός είναι μια φιλοσοφική θεωρία που υποστηρίζει ότι τα άτομα οφείλουν να ενεργούν με γνώμονα το προσωπικό τους συμφέρον, πιστεύοντας ότι οι πράξεις που προωθούν το προσωπικό συμφέρον κάποιου είναι ηθικά ορθές. Είναι μια κανονιστική θεωρία, που ορίζει πώς πρέπει να συμπεριφέρεται κάποιος, σε αντίθεση με τον Ψυχολογικό Εγωισμό, ο οποίος ισχυρίζεται ότι οι άνθρωποι ενεργούν πάντα με γνώμονα το προσωπικό τους συμφέρον. Ο Ηθικός Εγωισμός υποστηρίζει ότι η επιδίωξη του προσωπικού συμφέροντος είναι η ηθική επιταγή, οδηγώντας στο επιχείρημα ότι το προσωπικό συμφέρον και η ηθική δεν βρίσκονται σε σύγκρουση και ότι η ηθική συμπεριφορά είναι εγγενώς ορθολογική.
Γενικά τα άτομα ενεργούν με τρόπους που αντιλαμβάνονται ότι είναι προς το συμφέρον τους, είτε πρόκειται για υλικό κέρδος, συναισθηματική ικανοποίηση, είτε για κοινωνική αποδοχή.
Αυτή η οπτική υποδηλώνει ότι υποκείμενα κίνητρα όπως η απόκτηση προσωπικής ικανοποίησης, η αποφυγή προσωπικής βλάβης ή η επίτευξη μιας ευνοϊκής εικόνας για τον εαυτό καθοδηγούν αυτές τις συμπεριφορές. Παράγοντες όπως ο φόβος, το τραύμα, οι πολιτισμικοί κανόνες, ακόμη και οι διαταραχές προσωπικότητας μπορούν να συμβάλουν στην εγωκεντρική συμπεριφορά, η οποία μπορεί να εκδηλωθεί ως ναρκισσισμός ή αδυναμία αναγνώρισης ή ιεράρχησης των αναγκών των άλλων.
Ένας βαθύς φόβος στέρησης ή μια έντονη προσωπική ανάγκη που μπορεί να επισκιάσει τις ανάγκες των άλλων, μπορεί να οδηγήσει σε εγωκεντρική συμπεριφορά. Παράλληλα, το να μεγαλώνει κανείς σε πολιτισμούς ή οικογένειες που ενθαρρύνουν ή ομαλοποιούν την εγωκεντρικότητα μπορεί να συμβάλει σε αυτές τις τάσεις. Επίσης, οι τραυματικές εμπειρίες του παρελθόντος μπορεί να οδηγήσουν τα άτομα στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούν να βασίζονται σε άλλους και πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στις δικές τους ανάγκες για να εξασφαλίσουν την επιβίωση και την ευημερία τους.
Διαταραχές προσωπικότητας, όπως ο ναρκισσισμός, που χαρακτηρίζεται από υπερβολικό εγωκεντρισμό και έλλειψη ενσυναίσθησης, συνεπάγονται αδυναμίες στην αίσθηση του εαυτού του ατόμου, στη σχέση του με τους άλλους και περιορισμένη ικανότητα κατανόησης και αίσθησης των αναγκών των άλλων.
Ο συμφεροντολόγος με τη συνεχή εστίαση στις δικές του ανάγκες μπορεί να οδηγήσει στην καταστροφή των σχέσεων που βασίζονται στην εμπιστοσύνη και τη συνεργασία διότι εκλαμβάνει και υποτιμά συνεχώς τα κίνητρα των άλλων ως εγωιστικά.
Δίνοντας προτεραιότητα στο προσωπικό συμφέρον, τα άτομα μπορεί να χάσουν τις θετικές εμπειρίες και τις βαθύτερες συνδέσεις που μπορούν να προκύψουν από την αμοιβαία υποστήριξη και συνεργασία.
