«ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΨΗΛΗΣ ΠΑΠΑΡΟΥΝΑΣ»
Το «σύνδρομο της ψηλής παπαρούνας» (''tall poppy syndrome'') μπορεί να εμφανιστεί σε διάφορες μορφές και σε διαφορετικά περιβάλλοντα, όπως δημόσιες υπηρεσίες, οργανισμούς, σχολεία, πανεπιστήμια, φιλανθρωπικές οργανώσεις, πολιτικούς σχηματισμούς κλπ. Έχει τις ρίζες του, κυρίως στον ρωμαϊκό πολιτισμό, όπου ξεκίνησε ως μια μεταφορική «οδηγία» για να περιορίσει όσους θεωρούνταν ότι είχαν αποκτήσει δύναμη και κινδύνευαν οι κατέχοντες τα αξιώματα.
Αναφέρεται στην προσδοκία ότι η «ψηλότερη παπαρούνα» πρέπει να κόβεται για να μην υπερέχει από τις άλλες. Δηλαδή περιλαμβάνει την συνειδητή ή ασυνείδητη προσπάθεια ορισμένων εργαζομένων και της διοίκησης να υπονομεύσουν ή να υποτιμήσουν με αρνητικές συμπεριφορές την επιτυχία ή τις καινοτομίες ενός συναδέλφου τους.
Στον πυρήνα του «συνδρόμου της ψηλής παπαρούνας» εντοπίζεται μια έντονη επιθυμία για ομοιομορφία, καθώς και μια αίσθηση για ασφάλεια. Συνεπώς, η εκδήλωση του συνδρόμου αυτού θα μπορούσε να θεωρηθεί το αποτέλεσμα ενός αριθμού αρνητικών συναισθημάτων που οι εργαζόμενοι βιώνουν όταν κάποιος άλλος συνάδελφός τους σημειώνει σημαντικές επιτυχίες στην εργασία και στη ζωή του.
Παραδείγματα αρνητικών συμπεριφορών του συνδρόμου ψηλής παπαρούνας προς το θύμα:
- αγνόηση, αποκλεισμός ή φίμωση
- χλευασμός τους
- εκφοβισμός ή διαδικτυακός εκφοβισμός τους
- υπονόμευση των ίδιων ή/και του έργου τους
- ανάληψη των ευθυνών για το έργο τους
- άδικη κριτική, επίπληξη ή πειθαρχία τους
- απόρριψη ή υποβάθμιση των επιτευγμάτων τους.
- κουτσομπολιό γι' αυτούς
Ο έντονος έλεγχος και η άσκηση κριτικής χαρακτηρίζεται ως «κόψιμο της ψηλής παπαρούνας».
Η επιτυχία ενός ατόμου σε έναν οργανισμό ή σε μια ομάδα εργαζομένων μπορεί να προκαλέσει αισθήματα κατωτερότητας σε άλλα άτομα που πιστεύουν ότι δεν είναι «ικανά» για το ίδιο επίτευγμα. Δηλαδή, άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση συχνά αισθάνονται ότι «απειλούνται» από συνάδελφό τους που δείχνει ότι έχει μια αισθητή υπεροχή, με αποτέλεσμα τη διοχέτευση των αρνητικών συναισθημάτων στην προσπάθεια υποτίμησης και όχι στη «μίμηση» αυτού προκειμένου να επιτύχουν και να εξελίξουν τον οργανισμό.
Το «σύνδρομο της ψηλής παπαρούνας» ενδέχεται να επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό τα άτομα που γίνονται στόχος αρνητικής κριτικής, φθόνου και απόρριψης από τους άλλους, οδηγώντας τα σε κακή σωματική και ψυχική υγεία. Αυτό σημαίνει ότι τα άτομα αυτά δύναται να έρθουν αντιμέτωπα με διάφορα ψυχοσωματικά προβλήματα.
Η συνειδητοποίηση από μέρους του ατόμου που εκλαμβάνεται ως «ψηλή παπαρούνα» ότι η εν λόγω συνειδητή ή μη ατνητική αντίδραση των συναδέλφων του αποτελεί αντανάκλαση του πόνου, των αμφιβολιών και των ανασφαλειών τους καταδεικνύεται ιδιαιτέρως σημαντική στην αποτελεσματική διαχείρισή του. Ωστόσο, σε περίπτωση ύπαρξης δυσκολιών στην αυτοφροντίδα, η υποστήριξη θα ήταν χρήσιμη από έναν ψυχολόγο.
Το «σύνδρομο της ψηλής παπαρούνας» συνήθως έχει αρνητικές συνέπειες στην ψυχολογία του ατόμου που το βιώνει, αλλά και για την ομάδα συνολικά, καθώς εμποδίζει την ανάπτυξη, την εξέλιξη και την καινοτομία.
