ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΣΗ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΝΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΜΑΣ
Η λογική λέει ότι, όταν κάποιο άτομο μας απορρίπτει ή δεν συμπεριφέρεται με βάση τις αξίες μας, πρέπει να τον διαγράφουμε. Ωστόσο, ο ανθρώπινος εγκέφαλος αντιδρά διαφορετικά, συχνά οδηγώντας σε συμπεριφορές παρόμοιες με τον εθισμό. Κατά την ερωτική απόρριψη, ενεργοποιούνται οι ίδιες εγκεφαλικές περιοχές που σχετίζονται με τον εθισμό σε ουσίες (π.χ. ντοπαμινεργική οδός της ανταμοιβής).
Αυτό δημιουργεί έναν ψυχολογικό φαύλο κύκλο όπου η απόρριψη ενισχύει την εμμονή για το άτομο που μας απέρριψε, δυσκολεύοντας την απεμπλοκή. Επιπλέον, συχνά πλάθουμε μια εξιδανικευμένη εικόνα του ατόμου που μας απέρριψε, αγνοώντας τα αρνητικά του στοιχεία.
Επίσης, το στυλ προσκόλλησης με τη μητέρα που αναπτύσσεται από την παιδική ηλικία επηρεάζει την αντίδραση στην απόρριψη, ως εξής:
- Αγχώδης - Ανασφαλής: Φόβος εγκατάλειψης, αναζήτηση επιβεβαίωσης. Η απόρριψη οδηγεί σε μεγαλύτερη προσκόλληση.
- Απορριπτική - Αποστασιοποιημένη: Αποφυγή συναισθηματικής εγγύτητας, ευκολότερη απώθηση συναισθημάτων.
- Αποδιοργανωμένη: Μπερδεμένη/αντιφατική συμπεριφορά. Αναζήτηση σχέσεων που είναι οικείες, ακόμη κι αν περιλαμβάνουν πόνο/απόρριψη, ενισχύοντας τον φαύλο κύκλο.
Άλλοι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την προσκόλληση σε άτομα που μας απορρίπτουν είναι:
- Η συναισθηματική εξάρτηση και παλιά ψυχολογικά τραύματα. Αυτό βασίζεται σε παλιές εμπειρίες (π.χ. έλλειψη συναισθηματικής ασφάλειας) και λειτουργεί ως «εθισμός» στο άτομο ενδιαφέροντος.
- Η χαμηλή αυτοεκτίμηση, η οποία οδηγεί στην αναζήτηση εξωτερικής επιβεβαίωσης και στην επένδυση σε λάθος άτομα.
- Ο φόβος της μοναξιάς, μας κρατά σε προβληματικές σχέσεις.
- Η αυταπάτη της αλλαγής, δηλαδή η ψευδαίσθηση ότι το άλλο άτομο θα αλλάξει, συχνά λόγω του χρόνου και συναισθήματος που έχει επενδυθεί.
Η δυνατότητα απεμπλοκής και η έξοδος από τον φαύλο κύκλο είναι εφικτή μέσω της συνειδητοποίησης του προβλήματος, της κατανόησης των ριζών του προβλήματος, της εστίασης στην αυτοεκτίμηση, της αποδοχής της πραγματικότητας και της εστίασης στον εαυτό. Η ψυχοθεραπεία βοηθά στην κατανόηση των μοτίβων, στην αναγνώριση της αξίας μας και στην οικοδόμηση υγιών σχέσεων.
