ΠΩΣ ΑΘΕΛΑ ΜΑΣ ''ΘΡΕΦΟΥΜΕ'' ΚΑΙ ΔΙΑΙΩΝΙZΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΝΟΙΑ ΕΝΟΣ ΑΤΟΜΟΥ;
Οι συμπεριφορές των παρανοϊκών ατόμων που πρέπει να προσέξουμε, και σε κάποιες περιπτώσεις αντί να τις επιλύσουμε, άθελά μας τις ενισχύουμε, είναι οι ακόλουθες:
α) Η καχυποψία που γίνεται βεβαιότητα, δηλαδή η προσπάθεια ελέγχου της εξωτερικής πραγματικότητας από το παρανοϊκό άτομο. Για να αμυνθεί από τη συνεχή επίθεση που νιώθει εναντίον του προσπαθεί να ελέγξει τα πάντα και τους πάντες. Αυτή η προσπάθεια ελέγχου κάνει τους άλλους να αντιληφθούν ότι το άτομο είναι επιφυλακτικό. Οι άλλοι ως αντίδραση, αρχίζουν να νιώθουν δυσφορία στην παρουσία του. Η δυναμική που τροφοδοτεί την πεποίθηση ότι οι άλλοι είναι θυμωμένοι μαζί του επιβεβαιώνεται σε αυτό το σημείο. Η προσπάθεια ελέγχου μετατρέπεται σε αυτό που πραγματικά πυροδοτεί αυτόν τον φαύλο κύκλο της διαταραχής, δηλαδή: «υποψιάζομαι τους άλλους και τους ελέγχω, αλλά αυτό κάνει τους άλλους να υποπτεύονται εμένα. Στο τέλος, αυτό που θα βρω στις εμφανίσεις και τις συμπεριφορές τους θα είναι η επιβεβαίωση των αμφιβολιών μου και αυτό θα με οδηγήσει να συμπεριφέρομαι με ολοένα και πιο ύποπτο τρόπο».
β) Η αναζήτηση επιβεβαίωσης των υποψιών του. Η αμφισβήτηση των πάντων οδηγεί το παρανοϊκό άτομο να ζει διαρκώς στην αμφιβολία. Από τη μια πλευρά υπάρχουν άλλοι που προσπαθούν να τον κάνουν να σκεφτεί, να του εξηγήσουν ορθολογικά το παράξενο της συμπεριφοράς του, από την άλλη υπάρχουν σκέψεις που βασίζονται στην καχυποψία, δηλαδή: «αν δεν με καταλαβαίνεις, σημαίνει ότι με επιβουλεύεσαι». Για να βγει από μια τέτοια δυαδικότητα, ο παρανοϊκός αρχίζει να ερμηνεύει με άκαμπτο τρόπο όλες τις πληροφορίες που τον περιβάλλουν. Σε κάθε περίσταση, επικεντρώνεται στην σχολαστική αναζήτηση όλων εκείνων των στοιχείων που μπορούν να επιβεβαιώσουν την ιδέα του για μια απειλή, δηλαδή: «αν θέλετε να το κάνω με έναν συγκεκριμένο τρόπο, δεν είναι επειδή θέλετε το καλό μου, αλλά επειδή θέλετε να με κακομάθετε ή ακόμα και να με βλάψετε».
γ) Η εμπλοκή - συνδρομή των μελών της οικογένειας ή κάποια άτομα που εμπιστεύεται. Το άτομο που πάσχει από παράνοια, προκειμένου να αμυνθεί από πιθανή εξωτερική επίθεση, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να φτάσει να εμπλέξει ενεργά μέλη της οικογένειας ή κάποια άλλα άτομα που εμπιστεύεται. Με περισσότερο ή λιγότερο καλυμμένο τρόπο, μπορεί να τους ζητήσει να κάνουν συγκεκριμένες ενέργειες. Εάν αυτά τηρηθούν από τα μέλη της οικογένειας ή τους άλλους, η πεποίθηση που κρύβεται πίσω από τη διαταραχή ενισχύεται. Αν είναι διστακτικοί, μπορεί να λάβουν εκρήξεις θυμού και συνεχείς κατηγορίες από τον παρανοϊκό, που με αυτό τον τρόπο προκαλεί την αναστάτωση για να κρατήσει τους πάντες υπό έλεγχο. Όλοι προσπαθούν να βρουν μια λύση, αλλά καταλήγουν να συμμετέχουν στο πρόβλημα!
