ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ ΑΡΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ
Οι αρχικές εικόνες από τoυς ρομποτικούς εξερευνητές και τα τροχιακά σκάφη του Άρη είναι πραγματικές, αλλά τα «αντικείμενα και οι δομές» που τραβούν την προσοχή του κοινού είναι σχεδόν αποκλειστικά φυσικοί βραχώδεις σχηματισμοί ή γεωλογικά χαρακτηριστικά τα οποία φαίνονται ασυνήθιστα λόγω του φωτός, της σκιάς και της ανθρώπινης αντίληψης.
Γιατί εμφανίζονται αυτές οι «δομές» που μοιάζουν με πρόσωπα, φιγούρες, τεχνητές δομές, κατασκευές κ.ά.;
Το μοναδικό περιβάλλον του Άρη, με τους ισχυρούς ανέμους και τις ακραίες θερμοκρασίες, σμιλεύει τους βράχους σε παράξενες και περίπλοκες μορφές. Όταν το φως χτυπά αυτούς τους σχηματισμούς σε χαμηλές γωνίες, μπορεί να δημιουργήσει έντονες οπτικές ψευδαισθήσεις που μοιάζουν με κατασκευασμένα αντικείμενα.
Οι ακατέργαστες εικόνες από τον Άρη είναι συχνά ασπρόμαυρες και διορθώνονται χρωματικά από επιστήμονες για να βελτιώσουν τη σαφήνεια ή να βοηθήσουν στη γεωλογική ανάλυση. Ενώ αυτές είναι τυπικές επιστημονικές διαδικασίες, μερικές φορές, επιτήδειοι για διάφορους λόγους (κυρίως οικονομικούς, βιβλία, βίντεο, επιστημονική φαντασία κ.ά.) εμφανίζουν τροποποιημένες ή δημιουργημένες από υπολογιστή εικόνες, οδηγώντας τους ανθρώπους να αμφισβητήσουν την αυθεντικότητα των πραγματικών φωτογραφιών.
Επιστημονικά το ψυχολογικό φαινόμενο που κάνει τον ανθρώπινο εγκέφαλο να αντιλαμβάνεται οικεία σχήματα σε τυχαία μοτίβα, λέγεται παρειδωλία (pareidolia). Για παράδειγμα, το διάσημο «πρόσωπο στον Άρη» που καταγράφηκε το 1976 (a), αργότερα αποδείχθηκε σε εικόνες υψηλότερης ανάλυσης ως ένας έντονα διαβρωμένος φυσικός σχηματισμός βράχου (b).
Αυθεντικές φωτογραφίες υψηλής ανάλυσης της επιφάνειας του Άρη είναι διαθέσιμες στο κοινό απευθείας από επίσημες πηγές όπως η NASA και άλλοι ιστότοποι διαστημικών οργανισμών.
Επομένως, οι μη τροποποιημένες φωτογραφίες είναι πραγματικές εικόνες του τοπίου του Άρη, αλλά η ερμηνεία των φυσικών σχηματισμών ως τεχνητών «αντικειμένων και δομών» είναι αποτέλεσμα της ανθρώπινης αντίληψης και παρερμηνείας.
