ΒΛΕΜΜΑΤΙΚΗ ΕΠΑΦΗ, ΤΥΠΟΙ ΧΕΙΡΑΨΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ
Η βλεμματική επαφή στην ψυχολογία είναι ένα ισχυρό, μη λεκτικό εργαλείο που χτίζει σύνδεση, σηματοδοτεί ενδιαφέρον, μεταφέρει συναισθήματα (όπως ειλικρίνεια, αυτοπεποίθηση ή έλξη) και ρυθμίζει την κοινωνική αλληλεπίδραση, ενισχύοντας την ενσυναίσθηση και την κατανόηση.
Όμως, η υπερβολική βλεμματική επαφή μπορεί να μας εκφοβίσει, ενώ η αποφυγή βλεμματικής επαφής υποδηλώνει ανεντιμότητα ή χαμηλή ευσυνειδησία, με την ερμηνεία της να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πλαίσιο και τον πολιτισμό.
Η βλεμματική επαφή δημιουργεί έναν άυλο δεσμό, ενδυναμώνει τις σχέσεις και καλλιεργεί συναισθήματα ασφάλειας, εμπιστοσύνης και ενσυναίσθησης, ειδικά μεταξύ γονέων και βρεφών. Τα βρέφη προτιμούν να κοιτάζουν τα μάτια. Η βλεμματική επαφή μεταφέρει συναισθήματα όπως χαρά, θυμό ή ειλικρίνεια. Η γνήσια ευτυχία φαίνεται στα μάτια.
Οι άνθρωποι που κάνουν συχνά βλεμματική επαφή θεωρούνται πιο έξυπνοι, ειλικρινείς και ευσυνείδητοι στις δυτικές κουλτούρες. Το αμοιβαίο βλέμμα συγχρονίζει την εγκεφαλική δραστηριότητα, βελτιώνοντας την επικοινωνία. Το παρατεταμένο ή ελαφρώς μακρύτερο από το κανονικό βλέμμα σηματοδοτεί έλξη. Οι διασταλμένες κόρες των ματιών δείχνουν επίσης ενδιαφέρον. Είναι πιο πιθανό να πιστέψουμε δηλώσεις από εκείνους που συναντούν το βλέμμα μας.
Κοιτάμε αλλού για να δείξουμε ότι θέλουμε να μιλήσουμε και κοιτάμε περισσότερο ενώ ακούμε. Ενώ η αποφυγή της βλεμματική επαφής μπορεί να είναι σημάδι ψεύδους, όσοι είναι σκόπιμα απατηλοί μπορεί να το υπεραντισταθμίσουν διατηρώντας την οπτική επαφή. Επίσης, η υπερβολική ένταση μπορεί να σηματοδοτήσει ψυχοπάθεια.
Η χειραψία που κάνουμε με ένα άτομο έχει καθοριστικό ρόλο, ειδικά σε μια πρώτη συνάντηση. Μέσω αυτής μεταδίδονται μηνύματα τόσο για εμάς, την ψυχολογία και την προσωπικότητά μας, αλλά και για τη σχέση που έχουμε ή θα αποκτήσουμε με το άτομο απέναντί μας. Είναι μια ισχυρή μη λεκτική χειρονομία που υποδηλώνει εμπιστοσύνη, σεβασμό, ισότητα, σύνδεση ή και κάποια αρνητικά συναισθήματα.
Οι κυριότεροι τύποι χειραψίας είναι οι ακόλουθοι:
- Η σφιχτή τυπική χειραψία, είναι μια ισορροπημένη σταθερή λαβή με κάθετη παλάμη, υποδηλώνει αυτοπεποίθηση, αξιοπιστία και ισότητα.
- Η «κρύα» χειραψία υποδηλώνει νευρικότητα, άγχος ή αίσθημα αμηχανίας. Σαν αποτέλεσμα το αίμα στις παλάμες μας αποτραβιέται από τα κύτταρα της επιδερμίδας και χάνουν την θερμοκρασία, με αποτέλεσμα, κρύα και ιδρωμένα χέρια.
- Η χειραψία του «ψόφιου ψαριού» σηματοδοτεί νευρικότητα, αδιαφορία ή έλλειψη αυτοπεποίθησης. Ίσως είναι η χειρότερη χειραψία που μπορεί να κάνει κάποιος. Περιγράφεται ως ένα αδύναμο, άψυχο χέρι που τεντώνεται και ούτε καν κουνιέται κατά τη διάρκεια της χειραψίας.
- Η χειραψία «συνθλίπτης» των αρθρώσεων του χεριού είναι μια υπερβολικά δυνατή λαβή που αποσκοπεί στον εκφοβισμό ή στην επίδειξη κυριαρχίας, συχνά κάνοντας τον παραλήπτη να νιώθει άβολα. Η χειραψία αυτή όχι μόνο προκαλεί πόνο στον συνομιλητή, αλλά αφήνει και τις κάκιστες εντυπώσεις.
- Η χειραψία «κυρίαρχος», στην οποία το χέρι κατά τη διάρκεια της χειραψίας είναι τεντωμένο με την παλάμη προς τα κάτω. Αυτή η κίνηση εκφράζει την πρόθεση του ατόμου να δείξει πως έχει το πάνω χέρι στη γνωριμία ή τη συζήτηση, προσπαθώντας να επιβληθεί στο άτομο απέναντί του.
- Η χειραψία με τα δύο χέρια. Η χρήση του αριστερού χεριού για να καλύψετε το χέρι ή το μπράτσο του άλλου ατόμου μεταφέρει ζεστασιά, ειλικρίνεια ή μερικές φορές μια πολιτική προσπάθεια να φανεί φιλικό.
- Η χειραψία με τράβηγμα του χεριού. Το να τραβάει το άτομο στον χώρο του ή να το καθοδηγεί υποδηλώνει επιθυμία να κυριαρχήσει στην αλληλεπίδραση.
Μια σωστή και θερμή χειραψία μπορεί να υποδηλώσει πολλά για τον χαρακτήρα και την προσωπικότητα τη δική μας ή αυτού που έχουμε απέναντί μας. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν πως η χειραψία πριν από μια κοινωνική αλληλεπίδραση, ενισχύει σημαντικά τη θετική εντύπωση της προσέγγισης δύο ατόμων. Επιπλέον, επιβεβαιώνουν πως μια σταθερή, σίγουρη, αλλά φιλική χειραψία, θεωρείται άριστη επιχειρηματική πρακτική.
