Η ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ;
Η εξουσία σπάνια δημιουργεί νέα χαρακτηριστικά. Συχνά αποκαλύπτει τον αληθινό εαυτό ενός ατόμου που προηγουμένως ήταν καλυμμένος από μια υποδεέστερη θέση. Όταν οι άνθρωποι αποκτούν δύναμη (πολιτική, κοινωνική, διευθυντές, ανώτερα στελέχη κλπ) συμπεριφέρονται διαφορετικά επειδή η δύναμη λειτουργεί ως ψυχολογικός καταλύτης που μεγεθύνει τα υποκείμενα, προϋπάρχοντα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους.
Τα άτομα με ισχυρή ηθική ταυτότητα τείνουν να χρησιμοποιούν την εξουσία για να ενεργούν πιο υπεύθυνα και ηθικά, ενώ όσοι έχουν αδύναμη ηθική ταυτότητα είναι πιο πιθανό να συμπεριφέρονται με ιδιοτελή τρόπο.
Τα περισσότερα άτομα μεγεθύνουν τον ναρκισσισμό ή τον αυταρχισμό τους και ταλαιπωρούν τους άλλους, ενώ κάποια άλλα άτομα με ενσυναίσθηση γίνονται πιο υπεύθυνα και προνοητικά και βοηθούν τους άλλους.
Συνήθως, όσοι έχουν υψηλές ναρκισσιστικές τάσεις συχνά αναζητούν εξουσία για να επικυρώσουν την διογκωμένη εικόνα του εαυτού τους, και εκμεταλλεύονται τις καταστάσεις, όταν την επιτύχουν.
Η απόκτηση δύναμης, από μια θέση εξουσίας, λειτουργεί σαν «ψυχολογικό πεντάλ γκαζιού», απελευθερώνοντας περιορισμούς και μειώνοντας τον φόβο της αποτυχίας ή των κοινωνικών συνεπειών. Η έρευνα δείχνει ότι τα άτομα με υψηλή δύναμη συχνά βιώνουν μείωση της ενσυναίσθησης και μειωμένη ικανότητα κατανόησης των προοπτικών όσων βρίσκονται κάτω από αυτά. Επίσης, η δύναμη προκαλεί μια ψευδαίσθηση ελέγχου και αυξημένη αισιοδοξία, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνη λήψη αποφάσεων.
Οι ισχυροί άνθρωποι συχνά απομονώνονται, λαμβάνοντας λιγότερο ειλικρινή, κριτική ανατροφοδότηση. Αυτή η διαστρέβλωση της πραγματικότητας μπορεί να οδηγήσει σε αλαζονεία. Εάν ένα άτομο αισθάνεται ότι η δύναμή του είναι ασταθής ή η ικανότητά του αμφισβητείται, είναι πιο πιθανό να γίνει αμυντικό και να ενεργήσει καταχρηστικά για να διατηρήσει τον έλεγχο.
Επομένως, σε θέσης εξουσίας, συναντάμε συνήθως άτομα που χρησιμοποιούν τη δύναμη για αυτοπροβολή, αγνοούν τους κοινωνικούς κανόνες και αντικειμενοποιούν τους άλλους, βλέποντάς τους ως εργαλεία για την επίτευξη των στόχων τους. Σπανιότερα συναντάμε υπεύθυνα άτομα σε θέσεις εξουσίας, που φροντίσουν τους υφισταμένους τους και δρουν για το συλλογικό καλό.
