ΩΧΑΔΕΡΦΙΣΜΟΣ
Ο όρος ''ωχαδερφισμός'' είναι μια λέξη οι οποία προέρχεται από την φράση "Ωχ αδερφέ!", δηλώνει αδιαφορία και περιγράφει την κοινωνική οκνηρία. Λέγοντας ''κοινωνική οκνηρία'' εννοούμε την αδιαφορία και την αναλγησία για γενικά προβλήματα. Στη γαλλική γλώσσα υπάρχει έκφραση "je m'en fous" ("δεν με νοιάζει"), που χρησιμοποιείται σε παρόμοια πλαίσια αδιαφορίας και περιφρόνησης.
Τα βασικότερα χαρακτηριστικά του ωχαδερφισμού είναι τα εξής:
- Μειωμένο ενδιαφέρον ή αδιαφορία για σημαντικά εργασιακά, κοινωνικά ή προσωπικά ζητήματα.
- Έλλειψη ευαισθησίας σε προβλήματα που θα έπρεπε να απασχολούν κάποιον, π.χ. προβλήματα σωματικής ή ψυχικής υγείας ή προβλήματα συμπεριφοράς κάποιου σε μια υπηρεσία.
- Συνειδητή ή αφ' υψηλού περιφρόνηση για οποιαδήποτε σημαντικά κοινωνικά προβλήματα.
- Έντεχνη αποφυγή ευθυνών ή επίρριψη ευθυνών σε άλλους για διάφορα θέματα (προσωπικά, οικογενειακά, εργασιακά κ.ά.).
- Ατομιστική προσέγγιση των πραγμάτων, δηλαδή όταν κάποιο άτομο σκέφτεται και φέρεται προσέχοντας μόνο το προσωπικό του συμφέρον και τις επιδιώξεις του.
Η κοινωνική οκνηρία (social loafing) είναι το φαινόμενο κατά το οποίο τα άτομα καταβάλλουν λιγότερη προσπάθεια όταν εργάζονται ομαδικά παρά όταν εργάζονται μόνα τους, επειδή πιστεύουν ότι η συνεισφορά τους δεν είναι κρίσιμη ή επειδή η ευθύνη διαμοιράζεται, οδηγώντας σε ανεμελιά ή αδιαφορία.
Τα άτομα νιώθουν λιγότερο υπεύθυνα για το αποτέλεσμα της ομάδας, υπάρχει έλλειψη ενδιαφέροντος ή επιθυμίας να συνεισφέρουν ενεργά. Άτομα με ιδιοκεντρικές αξίες (εστίαση στον εαυτό) τείνουν περισσότερο στην κοινωνική οκνηρία σε σχέση με αυτά που έχουν αλλοκεντρικές αξίες (εστίαση στην ομάδα). Όσο μεγαλύτερη η ομάδα, τόσο πιθανότερη η εμφάνιση κοινωνικής οκνηρίας.
Συχνά συνδέεται με μια στάση "τα παλιά μου τα παπούτσια" απέναντι στις ευθύνες. Στην Ελλάδα ο ωχαδερφισμός περιγράφει ακριβώς αυτή την αδιαφορία, προερχόμενος από το "Ωχ αδερφέ!". Επίσης, ο ζαμανφουτισμός (από το γαλλικό "je m'en fous") εκφράζει την ανεμελιά και την περιφρόνηση προς ό,τι θα έπρεπε να μας απασχολεί.